Παρατηρώντας ανθρώπους

Παρατηρώντας ανθρώπους

Μου αρέσει πολύ η οδήγηση, ειδικά σε ανοιχτό δρόμο. Για τις μετακινήσεις στην πόλη όμως χρησιμοποιώ μέσα μαζικής μεταφοράς. Όταν δεν επιδίδομαι σε ασκήσεις τέτρις ή ισορροπίας -στο ένα χέρι το βιβλίο, το νου μου στην τσάντα, ωπ κάποιον πάτησα / κάποιος με πάτησε, κάντε πιο κει να πιάσουμε κι εμείς, κλπ- παρατηρώ τα πρόσωπα των ανθρώπων γύρω μου.

Θυμάμαι ακόμα την εποχή που το έκανα αυτό, πριν το κινητό γίνει προέκταση του χεριού μας. Πλέον η παρατήρηση δεν έχει τόσο ενδιαφέρον, σκύβουμε πάνω από μια οθόνη και κλεινόμαστε, καθένας στο μικρόκοσμό του.

Όταν σηκώνω το κεφάλι όμως, τρεις είναι οι τύποι ανθρώπων που συνήθως βλέπω.

Ο θυμωμένος, που είναι σε εγρήγορση και πάντα έτοιμος για καυγά. Δεν μπορείς να κάνεις κάτι για να τον ευχαριστήσεις, για το δικό σου καλό όμως δεν θες να είσαι εκεί όταν εκραγεί. Αποφεύγεις το βλέμμα του και προχωράς λίγο παραπέρα.

Ο μοναχικός, που συχνότατα μιλάει μόνος του. Παλιότερα, ήταν λίγοι και δακτυλοδεικτούμενοι, συνήθως αντιμετώπιζαν κάποια παθολογική κατάσταση, τους έβλεπες καθημερινά στις τακτικές διαδρομές. Βλέπω όμως ολοένα και περισσότερους, σκυφτούς, κάτι μουρμουράνε, σκέφτομαι πια ότι προσπαθούν να επικοινωνήσουν. Ίσως πράγματα να πουν αλλά όχι κάποιον να ακούσει. Και σφίγγομαι, γιατί η μοναξιά με φοβίζει.

Και υπάρχει και ο θλιμμένος, ο καταβεβλημένος άνθρωπος που κουβαλάει στους ώμους του το βάρος όλου του κόσμου. Που προσπαθεί να ανταπεξέλθει στις δύσκολες καταστάσεις που όλοι βιώνουμε, όπως μπορεί. Η στεναχώρια, η απελπισία, η μιζέρια, είναι τόσο καιρό μέσα του, που απεικονίζονται πια εύγλωττα στο πρόσωπό του: όταν οι μυς του χαλαρώνουν σε ουδέτερη θέση, οι άκρες των χειλιών τείνουν προς τη γη σε μια μόνιμη έκφραση θλίψης.

Δύσκολες στιγμές έχουμε όλοι. Όποτε όμως βλέπω ένα τέτοιο πρόσωπο απέναντί μου, ιδίως αν είναι το δικό μου σε αντανάκλαση, αντιδρώ με χαμόγελο. Δεν θα επιτρέψω στη θλίψη να γίνει η μάσκα μου.

Ένα χαμόγελο, ακόμη και αν δεν το δίνεις από την αρχή με την με την καρδιά σου, ελαφραίνει τη διάθεσή σου. Προδιαθέτει θετικά τον άνθρωπο απέναντί σου και τον ίδιο σου τον εαυτό. Μη σου πω ότι μπορεί να το πάρεις και πίσω, εκεί που δεν το περιμένεις.

Όπως λέει και το κλισέ, χαμογέλα, είναι μεταδοτικό.

Συνήθεια

Μεγάλο πράγμα η συνήθεια.

Βρίσκουμε συμπεριφορές, με τις οποίες αισθανόμαστε άνετα, βολικά, από τις οποίες ωφελούμαστε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και τις υιοθετούμε. Με το χρόνο, μπορεί η ωφέλεια να περιορίζεται, εμείς όμως συνεχίζουμε τη συμπεριφορά. Κι αν ακόμα γίνει ένα μπαμ και καταλάβουμε ότι ήρθε η ώρα να προχωρήσουμε παρακάτω, δύσκολα υλοποιούμε την αλλαγή.

Λες, μην πάρω απόφαση εν θερμώ, να ηρεμήσω λίγο πρώτα. Μέσα σου όμως ξέρεις ότι κοροϊδεύεις τον εαυτό σου και αφήνεσαι να κυλήσεις πάλι στη συνήθεια. Και τι γλυκιά που είναι η συνήθεια, πόσο ασφαλής και αναμενόμενη… πόσο εύκολη.

Ζηλεύω όσους τολμούν την αλλαγή. Όσους έχουν το θάρρος και την ωριμότητα να σπάσουν τη συνήθεια, προτού φτάσει η κατάσταση στο απροχώρητο. Όσο για μένα, νομίζω ότι είμαι -εδώ και λίγο καιρό- στο στάδιο της συνειδητοποίησης. Ναι μεν συγχαίρω τον εαυτό μου για όσα έχω καταλάβει, αλλά αρχίζω να δυσανασχετώ από την έλλειψη έργων, τα οποία θα όφειλαν να ακολουθούν τα λόγια.

Καλή η συνειδητοποίηση, δε λέω. Από το να ζεις στην άγνοια, είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Αλλά τώρα τι κάνεις; Δεν θες μετά τη συνειδητοποίηση της ανάγκης για αλλαγή να την υλοποιήσεις;

Ή θα ξανακυλήσεις στη συνήθεια;

 

Images of Samothraki

Images of Samothraki

Here’s some more pictures from beautiful Samothraki… hope you enjoy.

samothraki
The island as seen from the sea
pania
Rock formation

iero_2

Sanctuary of the Great Gods
iero_1
Close-up of Sanctuary of the Great Gods
sheep
Sheep grazing
shore
View out to sea
vathres_3
Hiking to the Vathres
vathres_1
Dipping in the ice-cold water
vathres_2
Crystal clear yet icy pond
fonias
Tower of Fonias (the Killer)
chora
View of Chora (Main Town)

Συγχώρεση

Τι είναι για σένα η συγχώρεση;

Για μένα ήταν έννοια διαστρεβλωμένη μέχρι πολύ πρόσφατα, κάτι που καταλογίζω αποκλειστικά στους παιδικούς και εφηβικους καυγάδες με τον πατέρα μου. Όλα τα παιδιά τσακώνονται με τους γονείς τους, θα μου πεις. Στη δική μας περίπτωση, ο τσακωμός συνήθως τελείωνε με τον καθένα να οχυρώνεται στην άποψή του και να διακόπτονται οι διπλωματικές σχέσεις. Και μετά περνούσαμε μήνες να διασταυρωνόμαστε στο σπίτι και να μη μιλάμε.

Τον περισσότερο καιρό αυτό ήταν εύκολο, γιατί ο πατέρας μου ήταν απών (συναισθηματικά απολύτως, συχνότατα και σωματικά). Έλα σου όμως που ερχόταν κάποια στιγμή που ήθελα να πάω σε ένα πάρτι, μια έξοδο, μια δραστηριότητα, για την οποία η μάνα έκρινε ότι δεν μπορούσε ή μάλλον δεν ήθελε να πάρει πάνω της την ευθύνη να μου δώσει άδεια. Οπότε έπρεπε να πάρω έγκριση από τον πατέρα μου και μοιραία να του μιλήσω.

Σημειωτέον, μεγάλωσα σε ένα σπίτι όπου “καταρχήν υπάρχει δημοκρατία, αλλά στο τέλος γίνεται αυτό που σας λέω Εγώ”. Εννοείται ότι ο “Εγώ” δεν ήμουν εγώ. Και η έννοια της συγχώρεσης είναι μια μόνο από τις στρεβλώσεις που παλεύω να καταπολεμήσω.

Η συγχώρεση λοιπόν ήταν αυτό που συνέβαινε όταν ζητούσα συγγνώμη από τον πατέρα μου, προκειμένου να επαναληφθούν οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ μας. Συγγνώμη, αναγνωρίζοντας ότι εγώ ήμουν λάθος στον καυγά μας, ότι έχω καταλάβει το λάθος μου και του ζητώ να με συγχωρέσει. Και αυτός, δείχνοντας ανωτερότητα, με συγχωρούσε.

Έπρεπε να ασπρίσουν τα μαλλιά μου για να πληροφορηθώ, έκπληκτη, ότι συγχώρεση είναι κατεξοχήν η αποδοχή αυτών, με τα οποία δεν συμφωνούμε. Όπως φανερώνει και η ετυμολογία της λέξης, συν+χωρώ, βρίσκω χώρο μέσα μου για κάτι, το οποίο καταρχήν δεν είναι δικό μου. Αποδέχομαι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι συμφωνώ, ότι αναγνωρίζω λάθος (δικό μου ή των άλλων), ή ότι υποτάσσομαι. Η αποδοχή δεν ενέχει αξιολογική κρίση.

Η δε συγγνώμη -άλλη ταλαιπωρημένη έννοια- αν την προσεγγίσουμε ετυμολογικά, προέρχεται από το συν+γνώμη, σημαίνει δηλαδή ότι συντάσσομαι, συμφωνώ με μια γνώμη, ενδεχομένως αναγνωρίζω την ορθότητά της.

Κι αν ακόμα συγγνώμη και συγχώρεση σημαίνουν για σένα κάτι άλλο από τα παραπάνω, νομίζω ότι θα συμφωνήσεις, είναι λάθος η πρώτη να υποβιβάζεται σε προαπαιτούμενο της δεύτερης.

Η πρόκληση τώρα είναι, πώς η παραπάνω διαπίστωση μετουσιώνεται σε πράξη, ώστε να αρχίσει η πραγματική συγχώρεση…

τα μικρά όχι

Λέει ο Καβάφης στο ποίημα Che fece… il gran rifiuto για το μεγάλο Ναι και το μεγάλο Όχι και στέκεται με συμπάθεια δίπλα σε αυτόν που επιλέγει.

Από τις επιλογές που κάνουμε στη ζωή μας, μερικές έχουν πράγματι μεγαλύτερο βάρος και συνέπειες που μας ακολουθούν. Καθορίζουν τη ζωή μας, είτε δίνουμε απαντήσεις μονολεκτικές, ή πιο σύνθετες.

Τι γίνεται όμως με τις άλλες, τις μικρές, τις καθημερινές επιλογές; Τι γίνεται με τα μικρά όχι, εκείνα τα πολλά, που ίσως δεν ξέρουμε καν ότι θέλουμε να πούμε; Τι γίνεται όταν λέμε ναι από συνήθεια, από ανασφάλεια, από φόβο και λαχτάρα να γίνουμε αποδεκτοί;

Έχω στην πλάτη μου πολλά χρόνια ναι. Ναι γιατί θέλω να με συμπαθούν, να με αποδέχονται και τελικά να με αγαπούν, ναι γιατί θέλω να είμαι ευχάριστη, ναι γιατί φοβάμαι την απόρριψη και τη μοναξιά, ναι γιατί έτσι έμαθα, ναι γιατί ανέλαβα το ρόλο που κάποιος μου έδωσε, ναι γιατί δεν ξέρω να είμαι αλλιώς.

Κι όμως, καταλαβαίνω πια ότι τα μικρά όχι είναι που μετράνε. Γιατί αν λες πάντα ναι, δημιουργείς αντίστοιχες προσδοκίες στον εαυτό σου και τους γύρω σου. Τα όχι είναι που δείχνουν τα όριά σου.

Τι κάνεις λοιπόν όταν τα ναι δεν σου δίνουν πια την ίδια ικανοποιηση;

Προσπαθείς να σπάσεις τη συνήθεια και να συμφιλιωθείς με το όχι. Δύσκολο το εγχείρημα. Δοκιμάζεις τον εαυτό σου με ένα μικρό όχι που το λες, ακόμα και αν δεν το πιστεύεις. Μετά, άλλο ένα και μετά ένα ακόμα. Δεν το αιτιολογείς, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι είναι στην πραγματικότητα ναι που για χ, ψ λόγους δεν το εκφράζεις. Και σιγά σιγά αρχίζεις να γίνεσαι δυσάρεστος, στον εαυτό σου και τους άλλους, και να βάζεις τα όριά σου. Και παίρνεις από αυτό ικανοποίηση.

Πρώτα υπάρχουμε για τον εαυτό μας. Η κοινωνική συναναστροφή έρχεται μετά.

 

Samothraki

Samothraki

Samothraki is a magical place. It has its own special vibe, which has drawn people ever since ancient times. Today, it stands at the northernmost edge of the Greek side of the Aegean Sea and is popular mostly with younger, backpacker crowds or seniors wanting to treat themselves to hot spring baths.

It was good fortune that brought us to the island,  a long long way from our Athens home. Accessed by a three-hour ferry ride from Alexandroupoli, Samothraki today has something for everyone and is happy to burst any predispositions you may have about summer in the Greek islands.

beach

There are two beaches on the island that are accessible by car. We only made it to one, shown above (Kipoi beach), because there are much more interesting places to be on the island, namely, the sweet water ponds (locally: vathres) formed as spring water runs down from mount Saos towards the sea. Vathres can be found all over the island and typically involve lush greenery, ice-cold waterfalls and white-washed shaded rocks, ideal for relaxing.

Look out for Theodora, the family-run boat , setting off from the small port of Therma for a tour of the island, when the winds allow. Visit the Sanctuary of the Great Gods, a very special archaeological site, home of ancient “mysteria”, i.e. religious initiation ceremonies, which put Samothraki on the Ancient Greek map. Taste local goat or sheep, outnumbering humans on the island by a hundred to one. Take in the breathtaking views towards Turkey from the lone church of Panagia Krimniotissa (sneak preview here). Above all, connect with Nature, whose presence is felt here like nowhere else.

Granted, Samothraki is not for everyone. This is a place to be experienced by body and mind combined. If this sounds like a good idea, by all means, be part of it…

Οι επιθυμίες μας

Οι επιθυμίες μας

Θυμάμαι την ταινία Runaway Bride, μια προσπάθεια της βιομηχανίας κινηματογράφου να επαναλάβει την επιτυχία του Pretty Woman με τους ίδιους πρωταγωνιστές. Συμπαθητική κονμεντί για θερινό ή για Κυριακή μεσημέρι, δεν είναι όμως αυτό που με απασχολεί εδώ.

Ο ήρωάς μας, μεταξύ άλλων πραγμάτων για τα οποία “κατηγορεί” την ηρωίδα, κατά το στάδιο που ακόμα κοντράρονται, της λέει ότι δεν ξέρει ούτε καν πώς της αρέσουν μαγειρεμένα τα αυγά, κι αυτό γιατί η κυρία έλεγε στον εκάστοτε σύντροφο – υποψήφιο γαμπρό προς εγκατάλειψη ότι της άρεσαν “όπως και σε σένα αγάπη μου”.

Θυμάμαι όταν το είχα δει αυτό πρώτη φορά, μου είχε φανεί θλιβερό, δεν ξέρει η καημένη τι θέλει, προσαρμόζεται ανάλογα το σύντροφο, δεν έχει ισχυρή προσωπικότητα, κλπ. Σε μια από αυτές τις ωραίες ειρωνίες / αναλαμπές της ζωής, συνειδητοποίησα πριν λίγο ότι το ίδιο κάνω κι εγώ. Κι ας ξέρω ότι το αγαπημένο μου αυγό είναι το τηγανητό με βουτυράκι πλήρες λιπαρών, το οποίο όμως αποφεύγω για λόγους σιλουέτας (άλλος ψυχαναγκασμός αυτός).

Και το πρόβλημά μου δεν είναι ότι έχω μια συγκεκριμένη επιθυμία, αλλά επιλέγω να την παραμερίζω και να προσαρμόζομαι σε αυτές του συντρόφου μου, για να είμαστε / φαινόμαστε πιο συμβατοί και άρα να διαιωνιστεί η σχέση. Αυτό θα ήταν ανέντιμο και για μένα και για το σύντροφο.

Όχι, το δικό μου πρόβλημα, για το οποίο φυσικά δεν διεκδικώ τα πρωτεία, είναι ότι δεν γνωρίζω ποιά είναι η επιθυμία μου! Όταν έχεις μεγαλώσει ως  το “καλό παιδί”, που θες  να κάνεις περήφανους τους γονείς σου, να μη στεναχωρείς κανέναν, να μη λες ποτέ όχι κλπ κλπ, είναι μάλλον βέβαιο ότι έχεις βαφτίσει επιθυμίες σου τις προσδοκίες των άλλων από σένα και δεν έχεις ιδέα τι πραγματικά θες.

Κάθε φορά λοιπόν που εκφράζεις μια επιθυμία, πάρε μια ανάσα και αναρωτήσου αν είναι πραγματικά δική σου.